Nie czekaj, aż pojawi się motywacja. O aktywizacji behawioralnej, która pomaga przetrwać jesień i zimę

Jesień i zima potrafią zmienić nasz codzienny rytm. Dni stają się krótsze, szybciej zapada zmrok, za oknem jest zimno i deszczowo, a kanapa, koc i ulubiony serial zaczynają wydawać się znacznie bardziej atrakcyjne niż wyjście z domu. Częściej odkładamy spotkania, rezygnujemy z aktywności i obiecujemy sobie, że wrócimy do nich, kiedy zrobi się cieplej albo kiedy będziemy mieć więcej energii.

Problem polega na tym, że czasami im mniej robimy, tym trudniej jest nam zacząć. Spada nasza energia, pogarsza się nastrój, a codzienność staje się coraz bardziej monotonna. Właśnie dlatego warto poznać jedną z ważnych strategii stosowanych w psychoterapii poznawczo-behawioralnej (CBT) – aktywizację behawioralną.

Czym jest aktywizacja behawioralna?

Aktywizacja behawioralna to strategia terapeutyczna, której celem jest stopniowe zwiększanie liczby aktywności, które przynoszą nam przyjemność, poczucie satysfakcji, sprawczości lub kontaktu z innymi ludźmi.

W terapii CBT wykorzystuje się ją między innymi w pracy z depresją, obniżonym nastrojem, wycofaniem społecznym czy utratą motywacji. Jej podstawą jest założenie, że nasze zachowanie, emocje i myśli wzajemnie na siebie wpływają. Kiedy zaczynamy ograniczać aktywność, rezygnujemy ze spotkań, zainteresowań i codziennych przyjemności, możemy stopniowo tracić dostęp do doświadczeń, które poprawiają nasz nastrój.

Tworzy się wtedy błędne koło: mamy mniej energii, więc robimy mniej; robimy mniej, więc odczuwamy mniej satysfakcji i przyjemności; a to sprawia, że jeszcze trudniej nam podjąć jakiekolwiek działanie.

Aktywizacja behawioralna pomaga przerwać ten mechanizm.

Jej najważniejsza zasada brzmi: nie zawsze musimy poczuć motywację, żeby zacząć działać. Czasami to właśnie działanie pomaga nam odzyskać motywację i poprawić samopoczucie.

Nie chodzi o to, żeby wypełnić sobie kalendarz obowiązkami, zacząć intensywnie trenować czy zmuszać się do bycia produktywnym. Chodzi o świadome przywracanie do codzienności małych i większych aktywności, które są dla nas ważne.

Dlaczego jesienią i zimą potrzebujemy jej szczególnie?

Krótsze dni, ograniczona ilość światła słonecznego, niższa temperatura i mniejsza liczba okazji do spędzania czasu na zewnątrz mogą wpływać na nasz rytm dobowy, poziom energii i samopoczucie. Wiele osób zauważa w tym okresie większą senność, spadek motywacji, trudności z koncentracją czy większą potrzebę izolowania się.

W takich warunkach łatwo wpaść w schemat: praca, dom, obowiązki, kanapa i sen. Kolejny dzień wygląda podobnie, a przestrzeń na przyjemność, spontaniczność i relacje stopniowo się kurczy.

Aktywizacja behawioralna jest wtedy szczególnie pomocna, ponieważ przypomina nam, że nie musimy czekać na idealne warunki, żeby zadbać o siebie.

Nie musimy mieć świetnego humoru, energii ani ochoty. Możemy zacząć od czegoś niewielkiego: krótkiego spaceru, telefonu do przyjaciółki, przygotowania ulubionej potrawy czy przeczytania kilku stron książki.

To również sposób na odzyskiwanie poczucia wpływu na własne życie. Nawet jeśli nie mamy kontroli nad pogodą, długością dnia czy wszystkimi okolicznościami, nadal możemy decydować o drobnych działaniach, które wprowadzamy do swojej codzienności.

Co może być aktywizacją behawioralną? Małe przyjemności mają znaczenie!

Aktywizacja nie musi oznaczać wielkich planów. Czasami najważniejsze są drobne rzeczy, które sprawiają, że dzień staje się trochę przyjemniejszy.

1. Przyjemności tylko dla siebie

  • Wypicie ulubionej kawy lub herbaty bez telefonu w ręku.
  • Długa, ciepła kąpiel albo domowe SPA.
  • Przeczytanie rozdziału książki.
  • Obejrzenie filmu, na który od dawna nie było czasu.
  • Przygotowanie czegoś dobrego do jedzenia.
  • Słuchanie muzyki, podcastu lub audiobooka.
  • Zapisanie kilku myśli w dzienniku.
  • Wyjście do kina, muzeum lub ulubionej kawiarni.

2. Aktywności z bliskimi i rodziną

  • Wspólny spacer, nawet jeśli pogoda nie jest idealna.
  • Planszówki lub wieczór z ulubioną grą.
  • Wspólne gotowanie i pieczenie.
  • Zaplanowanie rodzinnego wyjścia.
  • Telefon do kogoś, z kim dawno nie rozmawialiśmy.
  • Spotkanie z przyjaciółmi przy kawie.
  • Wspólny wieczór bez telefonów i innych rozpraszaczy.

3. Ruch i aktywność fizyczna

  • Spacer w parku lub lesie.
  • Basen, joga albo pilates.
  • Taniec w domu przy ulubionej muzyce.
  • Jazda na rowerze, jeśli pogoda na to pozwala.
  • Krótki trening w domu.
  • Wyjście na siłownię lub zajęcia grupowe.
  • Weekendowa wycieczka za miasto.

Nie każda aktywność musi być przyjemna od pierwszej minuty. Czasami satysfakcja pojawia się dopiero po jej zakończeniu. Warto więc zwracać uwagę nie tylko na to, czy mieliśmy ochotę coś zrobić, ale również na to, jak czuliśmy się później.

Nie czekaj na lepszy moment

Jedną z największych pułapek jest przekonanie, że najpierw musimy poczuć się lepiej, żeby zacząć robić coś dla siebie. Tymczasem często działa to odwrotnie: podejmowanie niewielkich działań może stopniowo poprawiać nasze samopoczucie.

Warto zacząć od małych kroków. Nie planować od razu całego tygodnia pełnego aktywności, ale wybrać jedną lub dwie rzeczy, które realnie możemy wprowadzić do codzienności.

Możemy też zadać sobie trzy proste pytania:

  • Co sprawia mi przyjemność?
  • Co daje mi poczucie satysfakcji i sprawczości?
  • Z kim chciałbym spędzać więcej czasu?

Warto pamiętać, że aktywizacja behawioralna nie jest wyścigiem ani kolejnym sposobem na zwiększanie produktywności. Nie chodzi o to, żeby robić więcej, ale żeby odzyskiwać kontakt z tym, co daje nam radość, sens i poczucie bycia częścią życia.

psycholog agata krasucka

Agata Krasucka

Psycholog, Certyfikowany psychoterapeuta

Jestem certyfikowanym psychoterapeutą poznawczo – behawioralnym (Certyfikat PTTPB nr 970), doktorem nauk humanistycznych w zakresie psychologii, psychologiem, pedagogiem, wykładowcą Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Jestem absolwentką Uniwersytetu Jagiellońskiego gdzie ukończyłam magisterskie studia psychologiczne ze ścieżkę specjalizacyjną z psychologii klinicznej; tytuł magistra pedagogiki otrzymałam po ukończeniu studiów w Akademii Ignatianum.

Pracę naukową i dydaktyczną kontynuuję w Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie otrzymałam stopień doktora nauk humanistycznych w zakresie psychologii.

Jestem członkiem Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczo-Behawioralnej (PTTPB)

Czteroletnie studia podyplomowe z zakresu psychoterapii poznawczo – behawioralnej, zgodne ze standardami European Association for Behavioural and Cognitive Psychotherapies, ukończyłam w Centrum Terapeutyczno – Szkoleniowym Ter Cognitiva w Krakowie.

 

Więcej o mnie: https://agatakrasucka.pl/

Kontakt: 574 885 805

Współpraca

Zapraszamy do współpracy psychologów, psychoterapeutów poznawczo – behawioralnych, lub w  trakcie całościowego szkolenia.

Wymagania:

  •  wykształcenie magisterskie (psychologia)
  •  ukończenie lub realizacja rekomendowanego  całościowego szkolenia CBT
  •  mile widziane zainteresowania oraz chęć dalszego rozwoju w zakresie terapii schematów, ACT, DBT

Co oferujemy:

  • wynagrodzenie na poziomie 55-70% stawki godzinowej dla pacjenta
  • współpracę w formie B2B lub umowy zlecenia
  • interwizje koleżeńskie i spotkania zespołu, na których dzielimy się doświadczeniem, przemyśleniami oraz pomysłami
  • dostęp do biblioteki oraz materiałów do pracy z pacjentem
  • możliwość pracy hybrydowej (praca w gabinecie lub online)
  • przystosowane do prowadzenia terapii przytulne gabinety, zaopatrzone w niezbędne akcesoria przydatne podczas terapii
  • w pełni wyposażone pomieszczenie socjalne (napoje, kawa, herbata, przekąski)

Zainteresowanych prosimy o przesłanie CV na adres: kontakt@odczucia.com.pl

Z załączeniem następującej klauzuli:

Niniejszym wyrażam dobrowolnie zgodę na przetwarzanie danych osobowych zawartych w moim CV do potrzeb realizacji przyszłych procesów rekrutacyjnych (zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych).

Anna Roman

Psycholog, Certyfikowany psychoterapeuta

Jestem psychologiem, certyfikowanym psychoterapeutą poznawczo-behawioralnym (Certyfikat Psychoterapeuty Poznawczo-Behawioralnego Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej nr 950).

Ukończyłam całościowe szkolenie w zakresie terapii schematów, obecnie jestem w trakcie certyfikacji ISST. Jestem członkiem Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczo-Behawioralnej (PTTPB) oraz International Society of Schema Therapy (ISST)
Ukończyłam psychologię ze specjalnością kliniczną i neuropsychologią na Uniwersytecie Marii Curie Skłodowskiej w Lublinie. Uzyskałam dyplom studiów podyplomowych z zakresu geriatrii i opieki długoterminowej na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.
Na co dzień pracuje z osobami dorosłymi cierpiącymi na zaburzenia lękowe, zaburzenia nastroju i osobowości. Pomaga osobom doświadczającym różnych trudności życiowych – kłopotów w relacjach z ludźmi, osobami, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej, mają problem z samooceną, przeżywają nadmierny stres lub chciałyby lepiej poznać siebie i swoje potrzeby.
W pracy poza klasycznymi technikami poznawczymi i behawioralnymi, pracuję głównie w oparciu o terapię schematu oraz wykorzystuje elementy terapii akceptacji i zaangażowania (ACT)
Stale poszerzam swoją wiedzę poprzez uczestnictwo w warsztatach i szkoleniach. Swoją pracę poddaje regularnej superrewizji w nurcie poznawczo- behawioralnym oraz terapii schematu.

Prywatnie jestem entuzjastką podróży, kawy, wielbicielką slow life.