Każdy z nas doświadcza momentów, kiedy emocjonalnie jest trudniej. Nagle pojawiają się nieoczekiwane problemy, konflikty, rozczarowania lub sytuacje, na które nie mamy wpływu. W takich chwilach możesz zauważyć, że masz mniej energii, trudniej Ci się skoncentrować, częściej odczuwasz smutek, złość, lęk lub bezradność. To naturalna reakcja na trudne wydarzenia.
Kiedy przechodzisz przez kryzys, prawdopodobnie najbardziej potrzebujesz wsparcia, zrozumienia i poczucia bezpieczeństwa. Choć pomoc innych osób jest bardzo ważna, warto pamiętać, że również Ty możesz zrobić wiele, aby zaopiekować się sobą w tym czasie. Takie działania nazywamy samopomocą emocjonalną.
Badania pokazują, że korzystanie z różnych strategii samopomocowych może zmniejszać poziom stresu, lęku i obniżonego nastroju, a także wzmacniać poczucie wpływu na własne życie. Nie oznacza to, że samopomoc rozwiąże wszystkie problemy, ale może pomóc Ci przetrwać trudniejszy okres i stopniowo odzyskiwać równowagę.
Od czego zacząć? Przede wszystkim od życzliwości wobec siebie. W kryzysie często wymagamy od siebie więcej niż zwykle. Chcemy funkcjonować tak samo dobrze jak wcześniej, mimo że nasze zasoby są ograniczone. Tymczasem warto zaakceptować, że właśnie teraz możesz potrzebować więcej odpoczynku, wsparcia i czasu dla siebie.
Pomocne może być również zatrzymanie się na chwilę i zadanie sobie kilku prostych pytań: Co teraz czuję? Czego najbardziej potrzebuję? Co pomogłoby mi przetrwać najbliższe kilka godzin lub dzisiejszy dzień? Czasami wystarczy krótki spacer, rozmowa z bliską osobą, chwila oddechu, ciepły posiłek lub wcześniejsze położenie się spać. Choć są to niewielkie działania, mogą mieć duże znaczenie dla Twojego samopoczucia.
Coraz częściej mówi się także o tworzeniu własnego „pakietu samopomocowego” na trudniejsze dni. Inspiracją mogą być rozwiązania stosowane w Estonii, gdzie młodzież otrzymuje narzędzia i materiały pomagające rozpoznawać emocje, dbać o dobrostan psychiczny i wiedzieć, gdzie szukać wsparcia.
Ty również możesz stworzyć swój własny pakiet samopomocy. Pomyśl o nim jak o pierwszej pomocy emocjonalnej, do której możesz sięgnąć, gdy będzie Ci trudno. W takim pakiecie mogą znaleźć się:
- lista osób, do których możesz zadzwonić lub napisać,
- zapisane sposoby radzenia sobie, które wcześniej okazały się pomocne,
- numery telefonów pomocowych i kontakt do specjalisty,
- ulubiona muzyka, podcast lub książka,
- zdjęcia przypominające o ważnych dla Ciebie osobach i dobrych wspomnieniach,
- krótka notatka do samego siebie z przypomnieniem, że trudne emocje mijają.
Warto przygotować taki pakiet wcześniej, zanim pojawi się kryzys. W trudnym momencie nasze myślenie bywa zawężone i często zapominamy o rzeczach, które zwykle nam pomagają. Gotowa lista może być wtedy cennym wsparciem.
Pamiętaj również, że samopomoc nie oznacza radzenia sobie ze wszystkim samodzielnie. Czasami najlepszym sposobem zadbania o siebie jest zwrócenie się po pomoc. Jeśli zauważasz, że trudności utrzymują się przez dłuższy czas, nasilają się lub utrudniają codzienne funkcjonowanie, warto porozmawiać z psychologiem, psychoterapeutą lub innym specjalistą zdrowia psychicznego.
Kiedy przeżywasz kryzys, spróbuj traktować siebie tak, jak potraktował(a)byś bliską osobę znajdującą się w podobnej sytuacji – z cierpliwością, wyrozumiałością i troską. Nie zawsze możesz zmienić to, co Cię spotyka, ale możesz zadbać o siebie w drodze przez ten trudny czas.

